straffen pas vanaf 1820 afgeschaft
fysieke straffen (plak, roe..?) psychologische straffen (vernedering) ^uberhaupt helemaal verdwenen?
straffen gezien als nodig.
behaviourisme: belonen effectief, straffen niet
straffen op basis van onderzoek wees mild, correcties beter dan (dreigen met) straffen straffen haalt de rest uit concentratie, leidt af
leesonderwijs
einddoel van lager onderwijs ^als tegenovergestelde van begindoel
haneboek (17e-19e eeuw)
alfabet -> lettergrepen -> woorden eerdere alfabetten
verschillende lettertypen/alfabetten
comenius: plaatjes om woorden te leren 19e eeuw: klankmethode, letterrad ^en ook: ontwikkeling van teksten voor kinderen (eenvoudige woorden, kort, verhaal met moraal)
analytisch-synthetsche methode leesplankje
globaalmethode: vanuit hele woordbeeld, geen losse klanken of lettergrepen ^volgens onderzoek werkt dit niet goed
frater cesarius: boom/maan-roos-vis (zwijssen) -> veilig leren lezen combineert analytische methode en globaalmethode.
met welke woorden beginnen?
lezen als basisvaardigheid/voorwaarde ipv einddoel
schrijven
bijzonder, niet iedereen hoeft het te kunnen schrijfkunst mooi schrijven > kunnen schrijven mag niet schrijven met potlood
ganzeveer -> kroontjespen (metalen ganzeveer basically) ballpoint/balpen
is typen ipv handgeschreven slecht?
rekenen
pas laat in lager onderwijs/elementair onderwijs/basisschool arabische cijfers pas laat ingevoerd, en in begin lastig door romeinse cijfers optellen makkelijk maar vemenigvuldigen verschrikkelijk
17e eeuw: eerste rekenmethode van Willem Bartjens (Cijfferinghe)
1929: rekenhand
1970: realisthsch rekenen invloed freudenthal geen ‘kale sommen’ -> meer betekenis zelf oplosstrategie bedenken kritiek: context leidt af + je doet veel minder sommetjes (want minder op pagina)
1800: onderwijsvernieuwing
1784: maatschappeij tot nut van t algemeen
- soort lobbyclub
- onderdeel van overheid
- eerste ow-wetten
eerste landelijke schoolwetten
- doel van ow (vorming van zedelijke, beschaafde burgers)
- kernvakken
- eisen aan onderwijzers
- verantwoordelijkeheden gemeenten
- toezicht (onderwijsopzieners)
- meer uniformiteit
wet legt basis maar veel blijft nog theorie !! even slides checken voor de bullet list
1848: grontwet: vrihheid van onderwijs 1857: schoolwet -> meer toegankelijkheid, meer kinderen naar school, discussie over financiering van speciaal onderwijs? -> eerlijk? -> basis voor de schoolstrijd
- nieuwe vakken: ges, ak, meetkunde/geometrie, zingen
- hogere salarissen voor onderwijzers (zie je eig elke ow-wet)
- rol van vrouwen (speelde al op achtergrond rol, maar wordt meer erkend)
- maximum van 70 leerlingen per onderwijzer
LOL dan moet je eens een toe college zien das wel meer dan 70 studenten hoor
1878:
- nog meer salaris
- schoolhoofd is aparte functie
- kleinere klassen
- eisen aan schoolgebouwen
- eerste stappen leerplicht: ‘bevordering schoolbezoek’
- kinderarbeid terugdringen (aparte wet)
- vrouwen krijgen salaris (woaaaa!!)
nieuw schooltype: voortgezet ow dat niet uni was hbs: hogere burgermansschool
- opgericht door thorbecke in 1863
- ipc alleen voor jongens, meisjes soms oogluikend toegestaan
- geen latijn/grieks
- nadruk op wis, nat, moderne talen
- toelatingsexamen
- opgegaan in havo en vwo
leerplicht: tegenstanders
- aantasting ouderlijk gezag
- wat bemoeit de overheid tyf toch op
- te weinig bijzonder scholen (want duur)
- twijfel over gunstig effect
- onnodig -> schoolverzuim was niet zo erg
- inkomstenderving voor gezinnen
aangenomen met 50-49, want enige andere tegenstander was van zn paard gedonderd op weg naar de stemming
leerplicht van 7-13 jaar, met 6 weken werkverlof (aka zomervakantie??)
partiele leerplicht: deel bij werken, of zwangere meisjes mochten naar huis
leerplicht is nu zo vanzelfsprekend -> discussies gaan vooral over inhoud
schoolstrijd: financiering van bijzonder onderwijs strijd op papier, debat etc.
- vrijheid van ow, maar geen gelijke financiering
- katholieke en protestante scholen tegenover openbaar ow
- discussies over staatsinvloed en ouderlijk gezag
- compromis 1917: gelijke financiering van openbaar en bijzonder (pacificatie)
openbaar ow was niet vrij van religie, het was protestants, katholieken voelden zich achtergesteld
confessionelen wilden schoolfinanciering, en geen vrouwenkiesrecht liberalen wilden alleen ow dat door de overheid wordt verzorgd financieren, maar wilden wel kiesrecht uitbreiden: vrouwen ook dus ze hebben geruild
ramificaties: sterke groei van bijzonder ow openbare scholen werden (soms strenge) bijzonder scholen basis voor de verzuiling -> iedereen eigen type school unieke positie van nl uitbreiding kiesrecht (uitruil)
lager onderwijs was goed geregeld, daarna was het een zooitje (inflexibel, versnipperd) ambachtscholen, hbs, huishoudschool, meisjesscholen, mulo, lysea, gymnasium
MAMMOETWET (YAYAYYYYYY)
- veel schooltypen
- beperkte doorstroom
- aansluiting basis- en voortgezet ow
- meer gelijke kansen
- behoefte zoals beter opgeleide werknemers
mammoetwet = mammoetwet omdat het zo’n langzaam en kutproces was
maar goed?
- sociale mobiliteit blijft moeilijk
- scheiding tussen beroepsow en algemeen ow <- waarom??
- daardoor: praktische opleidingen minder gewaardeerd
- vroege selectie: is dat maatwerk of leidt het tot meer kansenongelijkheid
onderwijsraad adviseert minder toetsen
ouders vs scholen
conclusies:
- owontwikkeling geleidelijk
- ankermomenten met blijvende invloed: schoolstrijd, mammoetwet
- rol van overheid, school en ouders
- veel historische discussies zijn ook actueel, nooit uitgepraat