op lerarenopleidingen -> geen gesow

waarom geschiedenis van het onderwijs?

• interesse
• duiden
• context
• school als cultureel artefact
• begrijpen en ingrijpen in huidig ow
• relativeren van verandering/innovatie (golfbeweging; conservatief<->progressief)

historisch perspectief => discussies beter voeren

kwesties in ow

rol van overheid

meer leerlingen, meer scholen, meer zorgen -> reactie: meer geld naar ow

selectie

interessant: onderscheid basisschool - voortgezet ow - hoger ow waarom selecteren, wanneer selecteren?

onderwijsresultaten

afhankelijk van onderwijsmodel, maar ook cultuur etc. gymnasium is gek schoolmodel (volgens docent, ik ben oneens lol)

internationalisering/ver-engelsing

ai/radicale veranderingen/technologische disrupties

social media internet video ai busopstelling

kenmerken van huidig ow

• toegankelijk voor iedereen, vroeger anders, toen vrouwen (grotendeels) uitgesloten, handicaps ook
• verplicht -> thuisow mag niet, waarom verplicht, en steeds meer verplicht.
• georganiseerd als systeem. niveaus, geen overheidscurriculum, maar wel eindtermen.
• langdurig traject
• is voor iedereen min/meer zelfde, verschillen in onderwijs, maar door dezelfde hoepeltjes springen. afkomst/geslacht spelen weinig rol (officieel gezien)
• gevarieerd, breed. basisvaardigheden same, rest vrije invulling door scholen (want art. 23 v grndwt). invloed v maatschappelijke ontwikkeling

^lijkt vanzelfsprekend, maar is nie

periodes in gesow

oudheid en middeleeuwen

renaissance en verlichting

moderne tijd (200 jaar geleden lol)

periodes worden achteraf toegekend, tijdsgrenzen vaag

WANNNNNEER PAUZEEEEEE

informeel -> formeel ow vroege samenlevingen (informeel)

• leren verweven met dagelijkse leven
• leren door observatie en participatie
• voorbereiding op (rel) vaste rollen
• familie en gemeenschap centraal
• overdracht tradities
• stabiele maatschappelijke rollen (samenleving behouden zoals was)
• vrij vroeg klaar met opleiding

“moderne” samenlevingen (formeel)

• ow vooral via scholen
• formele insturctie, curriculum
• voorbereiding op veranderende rollen
• grote rol voor professionele instituties
• meer discussie over waarden en opvoeding
• meer keuzevrijheid (en onderzekerheid)
• flexibiliteit, levens lang leren

school was vroeger basically vrije tijd, want geen handarbeid hoeven doen (yay, luxe!!)

we zijn leren gaan associeren met school

ow op meerdere plekken ontstaan

egypte -> landmeting -> goniometrie egrypte has 60tallig stelsel (slayyyyy)

china had schrift en administratie, dus schrijven, dus ow (losjes) georganiseerde scholen en academies eerste examensystemen (voor ambtenaren en andere rollen) gekoppeld aan maatschappelijke positie confucius:

• ow als morele vorming
• inzet belangrijker dan afkomst (meritocratie??)
• leraar als moreel voorbeeld

uitspraken van confucius:

• alleen de allerwijste mensen en allerdwaaste mensen veranderen nooit van mening.
• ow kweekt vertrouwen. vertrouwen kweekt hoop. hoop kweekt vrede.
• wie oude kennis …

^aforismes: uit je hoofd leren en internaliseren

grieks ow:

verschillende periodes, opbloei, verval

sofisten: eerste rondreizende betaalde leraren

• nadruk op retoriek, debat, overtuigen (betogen?) etc.
• ow belangrijk voor politiek, burgerschap sofisrerij = drogredeneren, nadruk op retoriek = geen goede argumenten; rationalisme moet centraal staan

kritiek van socrates:

• ow moet zoeken naar waarheid (REGULATIEF IDEAAL)
• kritisch denken
• dialoog beste leertheorie

onderwijsrichtingen van grieken (achteraf indeling):

• filosofische scholen
  • plato, aristoteles
  • nadruk op waarheid, denken, karaktervorming
• retorische scholen
  • isocrates
  • nadruk op spreken, schrijven, burgerschap
  • voorbereiding op politiek en bestuur

athene als centrum voor hoger ow

• langdurige opleidingen (boek zegt universiteiten, maar dat noemen we tegenwoordig nie meer zo)
• voorloper van later hoger ow

griekse ow-denkers:

• sappho (een vrouw????)
• socrates
• plato
• aristoteles

sappho

• dichteres
• oprichter eester vormingsschool voor meisjes (was het een school wel?)
• gericht op poëzie, muziek, cultuur
• liet zien dat muziek niet alleen mannelijk of militair was

herontdekt, niet zeker of ‘school’ wel bestaan heeft, of uberhaupt wel school was ^pas toen waardering voor klassieke oudheid, daarom beetje random soms

muziek, wiskunde, cosmos etc verbonden cool yay maar jammergenoeg niet waar womp womp (iig cosmos deel niet idk ik kan geen muziek)

socrates

• ow draait om vragen stellen en dialoog
• kritisch denken > feiten reproduceren
• docent = gids, niet alleen kennisbron
• twijfel en zelfonderzoek als startpunt

plato

• ow moet talent herkennen en ontwikkelen
• geschiktheid > afkomst
• pleitte (zelfs) voor opleiding van vrouwen (uit hogere klassen)
• ow als selectie voor maatschappelijke rollen ^”modern” <- noemen we niet gewoon alles “goed” “modern” en alles “slecht” “ouderwest” zodat we ons beter voelen en kunnen zeggen kijk hoe goed we het doen

aristoteles

• ontwikeling van karakter (morele ontwikkeling, deugd) + praktische wijsheid
• gewoontevorming
• aansluiten bij ontwikkeling van kind
• niet alleen kennis, ook “goed handelen” (oefenen) en leraar als voorbeeldfunctie, uitdragen

^radicale ideeen, daarom niet doorgevoerd daarom voelen ze ook verassend “modern” aan

romeinen nemen ideeen van grieken over:

cicero

• goed spreken als kern van burgerschap (retorica)
• ideale spreker is ook moreel ontwikkeld

taalgebruik gelinkt (of verward?) aan denken

quintilianus (verkeerd gespeld)

• werk geschreven (boek, pamflet?) over opvoeding -> eerste systematische beschrijving van opvoeding en ow verassend moderne ideeen:
• ow aanpassen naar ontwikkeling van kind
• leerlingen verschillend leertempo
• docenten en jonge kinderen
• positieve relatie tussen docent en leerling
• leren via discussie en (elkaar) feedback geven
• tegen harde lijfstraffen (verlicht idee, maar dan aan begin van middeleeuwen)

maar middeleeuwen: discipline, memoriseren, gehoorzaamheid

christendom

leer van jezus

• ow via verhalen, voorbeelden, vragen
• begrijperlijker voor bredere groep
• morele vorming

christendom overal in onze cultuur en samenleving

augustinus

• alles zondes begaan en toen ineens een Good Guy(TM) geworden
• verbindt klassieke kennis met christelijk denken
• besdueren teksten -> intellectuele ontwikkeling
• grote invloed op middeleeuws ow

middeleeuwen: eerste georganiseerde ow

• soorten scholen: kerkschool, kloosterschool, paleisschool, gildes (mbo)

karel de grote (jaar: 800):

• poging tot beter organiseren
• herwaardering klassieke kennis
• zeven vrije kunsten als curriculum -> trivium (basis, taalgericht: grammatica, retorica, logica) + quadrivium (optioneel vervolg, wiskundegericht: rekenen, geometrie, astronomie, muziek)

behoefte aan geestelijken, specialisten etc. steden gaan specialiseren, mensen komen samen -> eerste universiteiten (jaar: 1000)

universiteiten

• vaste docenten en opleidingen
• studenten uit verschillende regio’s
• examens, formele ‘graden’ specialisaties:
• salerno: geneeskunde
• bologna: rechten
• parijs: theologie
• oxford: vrije kunsten (ouder dan azteekse rijk lol)

rote-learning

• boeken zeldzaam en dur
• kennis onthouden daarom
• herhaling, memoriseren
• geheugentechnieken
• geheugen als opslagplaats van kennis