universeel criterium voor muziek -> nee
maar wel veel overeenstemming
geldt ook voor wetenschap
wat is wetenschap? wat is pseudowetenschap? gradaties van wetenschap? -> waarvan afhankelijk
demarcatieprobleem(?) = grens tussen wetenschap en niet-wetenschap en theorien?
ontkennen van wetenschap, met welk doel?
wereld is complex
wonderen:
typische menselijke eigenschap
onzekerheid, onwetendheid -> verklaring geven, zekerheid geven
feyman:
pseudo-wetenschap vs cargo cult science?
wat is geen wetenschap?
- ufo’s
- astrologie
- parapsychologie maar ook:
- psychotherapie
- (veel) psychologie
wat mist pseudo-wetenschap tov wetenschap?
uitleg adv. cargo-culture
wat is cargo-culture? -> oppervlaktekenmerken nabootsen, zonder de essentie
in wetenschap:
- publiceren van artikelen, in eigen tijdschriften met format etc.
- experimenten doen
maar niet:
- gebrek aan objectiviteit
- geen theorie
- ‘ze doen maar wat’
- ze leren niet van elkaar
problemen:
- hypothetis myopia: alleen bewijs voor verzamelen, niet ttegen
- texas sharpshooter: random patronen mistaken voor betekenisvolheid
- asymateische aandacht: onverwvachte resultaten heel erg checken, verwachte resultaten niet
- just-so storytelling: achteraf een verhaal bedenken om resultaten te rationaliseren
oplossingen:
- devil’s advocacy: test alternatieve hypotethsis ook
- pre-commitment
- team of rivals: samenwerken met arch rivals
- blind data analysis: analyseren op nepdata en dan dat toepassen op echte data, zodat analyse niet door data geleidt wordt.
kenmerk van pseudo-wetenschap:
- verwijzen naar lange traditie
- of oud volk / natuurvolk ^is soms ook half waar
wat is het nut van demarcatie
- wat wordt wel/niet verzekerd? (homeopatie)
- hervonden herinneringen
pseudowetenschap komt voor in alle disciplines niet alle geen-wetenschap is automatisch pseudo-wetenschap
wat is wetenschap dan? (EINDELIJK)
-
normatieve definitie (normen en waarden): waarheid achterhalen, niet stoppen tot dan, en zelf niet daarna (je bent NOOIT klaar) systematische bevraging steeds nauwer sluitende disciplines combinaties: neurowetenschappen, astrofysica, biochemie <- bijv: is wiskunde wel wetenschap dan? gemeenschap: alle wetenschap is met elkaar verbonden (sociaal en theoretisch)
dus pseudo-wetenschap etc. is een losse ‘iets’, vormt geen combinaties, ook niet met andere pseudowetenschappen
-
descriptive definitie (inhoud / body of knowledge)
eisen aan wetenschap:
- studie van feiten: materieel, logisch, onderzoekbaar
- speculeren, maar met mate
- open staan voor kritiek/controle
wetenschap is gemeenschap met gemeenschappelijk streven
wat is pseudowetenschap dan? non-science -> un-science -> pseudo-science
sommige dingen zijn niet-wetenschappelijk maar ook geen onwetenschappelijk (normale kennis, kunst, religie etc.)
dus wetenschap zegt ‘pseudo-science doet maar wat’ en pseudo-wetenschap zegt ‘wetenschap doet maar wat’
pseudo-wetenschap pretendeert wel wetenschap te zijn je bent nooit bewust dit vooral juist heel erg bezig met aantonen dat het wél wetenschappelijk is.
criteria pseudowetenschap:
- geloof in autoriteit
- experimenten die niet herhaald kunnen worden
- cherry-pickin (QRP)
- statisch: geen voortgang of ontwikkeling ^want voor nieuwe ideeën moet je oude vaak overboord gooien
- ideeën worden niet getest
- wegwuiven tegensprekende informatie
- ingebouwde immuniteit tegen testen (er valt weinig te testen) bijv: effect is langetermijn of indirect of dergelijks of: effect verdwijnt als je het meet
- theorieën gaan steeds minder verklaren. theorie staat vast, je voegt uitzonderingen toe dus theorieeën worden vooral zwakker
kernverschillen:
- wetenschap is systematisch, herhaalbaar bewijs. pseudowetenschap heeft anekdotes en ongegronde aannames
- wetenschap test en herziet theorien. psudowetenschap negeert kritiek en klampt zich vast aan ideeen
- wetenschap streeft naar consensus… pseudowetenschap verdeeldheid