Wijze lessen

Het werkgeheugen heeft een beperkte capaciteit

Informatie komt binnen in ons sensorisch geheugen en gaat via het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Er kan maar een beperkt aantal elementen worden verwerkt in het werkgeheugen. Het werkgeheugen wordt belast door interne en externe druk. De externe druk wordt bepaald door de presentatie van de stof, de interne druk door de complexiteit en interne samenhang van het lesmateriaal.

De expert denkt anders dan de beginner

Je kan op een biologisch primaire manier dingen leren, zoals taal en lopen. Of op een biologisch secondaire manier, zoals cultuuroverdracht en bepaalde kennis en vaardigheden. De interpretatie van nieuwe informatie hangt af van de voorkennis die iemand heeft. Voor een expert is het dus makkelijker informatie te duiden dan voor een beginner.

Er zijn drie soorten kennis die een leerkracht in huis moet hebben: vakinhoudelijke kennis, vakdidactische kennis (hoe geef je dit vak?), pedagogisch-didactische kennis (hoe werkt onderwijs?)

Het doel is niet altijd het middel

Vaardigheden kunnen niet in isolatie aangeleerd worden, maar zijn vaak contextgebonden, en moeilijk tussen verschillende domeinen over te brengen. We moeten niet focussen op het aanleren van generieke vaardigheden (want die zijn moeilijk toe te passen), maar juist op het leren door te doen.

Leren is niet helemaal hetzelfde als presteren

Presteren (nu goed beheersen) is iets anders dan leren (later iets nog steeds goed beheersen). We moeten hier in werkvormen rekening mee houden. Leerlingen leren beter als het leren moeilijk is (‘wenselijke moeilijkheiden’) maar niet té moeilijk (‘onwenselijke moeilijkheden’). Leren moet gespreid en afwisselend zijn.

Gewoon goed les geven

Goede instructie leidt tot goede leerresultaten. Er is bepaald ‘goed leerkrachtgedrag’ dat zorgt dat leerlingen beter leren.

Het doel is niet altijd het middel vond ik het meest vernieuwde inzicht, omdat het het minst vanzelfsprekend lijkt (je zou denken: dit moet je leren, dus dan ga je dit oefenen, maar dat kan dus niet in isolatie). Ik vind denk ik leren is iets anders dan presteren het meest waardevolle inzicht, omdat ik denk dat dit onvoldoende wordt toegepast in de onderwijspraktijk. Ik kan in ieder geval uit eigen ervaring zeggen dat de nadruk in het onderwijs dat ik aangeboden heb gekregen toch vooral op presteren lag.

Onderwijsontwerp

Goed onderwijsontwerp ondersteund een instructieverantwoordelijke omdat het ervoor zorgt dat leerlingen meer leren in een kortere tijd. Ook zorgt het ervoor dat leerlingen beter gemotiveerd zijn (en dat maakt het werk van de leerkracht makkelijker).

Structuur aanbrengen (is duidelijk voor leerlingen en bespaart tijd). Zonder structuur heb je risico dingen over te slaan of verkeerde volgorde. Doelgerichtheid is ook belangrijk, en moet het niveau en hoeveelheid aansluiten bij het niveau van de leerlingen.

Typen needs

Een critical indicent need is de behoefte om goed voorbereid te zijn voor een noodsituatie. Bijvoorbeeld door het volgen van een BHV- of EHBO-cursus, of het doen van brandoefeningen. Je leer iets dat je mogelijk nooit nodig gaat hebben.