wetenschappelijk?
- verbetert kwaliteit
- maakt leren: efficienter, effectiver, minder moeilijk
- bespaart tijd en geld
- toepasbaar in leercontexten: onderwijs, bedrijfsleven, gezondheidszorg, defensie etc.
- hoe leren? (naast: wat leren?)
hoe?
- systematische aanpak (geordend/logisch)
- probleemstelling -> strategiën -> evalueren
betrokkenen:
- ontwerper
- inhoudsdeskundige (subject matter expert)
- opdrachtgever
- instructieverantwoordelijke
- lerenden
fundamentele componenten:
- lerenden: wie?
- leerdoelen: wat?
- methoden: hoe?
- evaluatie: gelukt?
ontwerpmodellen: wij gebruiken morrison
ander model is addie: analysis, design, development, implementation, evaluation (implementatie stuit op weerstand, evaluatie van zowel de leerdoelen als het ontwerp)
backwards design: welke leerdoelen? -> hoe evaluatie? -> welke instructie dan?
morrison heeft meer substappen (dus makkelijker bruikbaar voor ons)
morrison gaat uit van:
- leertheorien
- technologie
- onderzoek
- management
veel betrokkenen, en inhoudelijke experts (die niet perse onderwijskundig zijn)
instructieprobleem? -> is er wel een leerprobleem? (alleen instructie designen als het zinvol is, soms zit het probleem ergens anders)
morrison is niet linear, maar cyclish (of een andere volgorde, stappen skippen, ander punt instappen)
morrison:
- instructional problem: probleem- en behoefteanalyse:
- vraagstuk?
- huidig situatie en doel? kloof?
- behoefte?
- wel instructieprobleem eig?
- learner characteristics: doelgroep- en contextanalyse
- belangrijke kenmerken? -> voorkennis of vooropleiding, leeftijdsgroep, motivatie, vrijwillig of verplicht?
- contextfactoren? -> randvoorwaadelijk; beschikbare materialen etc.?
- task analysis:
- kennis, vaardigheden, houding nodig voor taak?
- instructional objectives:
- leerdoelen formuleren
- wat moet iemand aan t eind weten?
- content sequencing:
- volgorde van inhoude / leerdoelen?
- meest effectief?
- instructional strategies:
- wat is beste manier om informatie (voor het eerst) te presenteren?
- werkvormen voor verwerken?
- designing the message:
- wat is de beste manier om de ‘boodschap’ te presenteren?
- basically vormgeving: hoe ziet t eruit enz?
- development of instruction:
- daadwerkelijk uitvoeren van ontwerpplan
- evaluation instruments
- hoe meten of leerdoelen behaald?
probleemanalyse, bijv:
- documenten lezen
- interviews
- vragenlijsten
- observaties
morrison = systematisch maar in het echt kan je ook gwn beginnen (‘sprint’ -> prototype, en dan verderbouwen)
instrumenten om instructieprobleem (aka prestatieprobleem) te vinden:
- behoefte analyse (needs)
- taakuitvoeringsanalyse (performance)
- doelanalyse (goal)
behoefteanalyse: gat tussen huidige en beoogde situatie dat gedicht moet worden
soorten behoeften:
- normative: vergelijken met een norm -> scoort lager dan landelijk gemiddelde
- comparitive: kleinschaliger -> 8a vs 8b scoort lager
- felt: gevoel er moet iets veranderen
- experessed: gevoel omgezet in actie
- anticipated/future: er zit iets aan te komen, dus we moeten meeveranderen
- critical indicent: bijv. bhv cursus: voorbereiden op ramp, voor geval dat
performance analysis: wat is oorzaak van het gat?
gebrek aan kennis of vaardigheden? -> dan instructie oplossing het kan ook motivatie of intentie kunnen zijn ^^in de praktijk ligt dit dichter bij elkaar dan in de theorie
goal analysis: …. (of als aternatief voor uitgebreide behoefteanalyse, want kost minder tijd en middelen) (of als het al duidelijk is dat het om een instructieprobleem gaat)
vooral focus verfijnen
- identificeer einddoel
- stel tussendoelen
- verfijn tussendoelen
- zet ze op volgorde
- verfijn weer
- maak definitieve volgorde
evaluatie
- doe ik het goed?
- gaat het goed?
- weet ik genoeg?
- hoe ver moet ik gaan?
.. en hoe kom je erachter?
ontwerpen = evalueren, je bent er continue mee bezig
formatief = constant gedurende proces; waar sta ik? bijsturen? summatief = na implementatie; gelukt? effectief? doelen behaald? confirmatief = lange termijn; is het permanent? zoals bedoeld ingezet? etc.
confirmatief wordt vanwege efficientie en kosten vaak geskippt.
soorten formatieve evaluatie:
- connoisseur-based studies: feedback van expert (maar dat is geen onderwijskundige!)
- decision-oriented studies: vraaggestuurd: bijv. past binnen tijd? voldoende oefening? (is beschrijvend, niet voorschrijvend)
- objective-based studies: behaal ik mijn doelen? (pre- en posttests) (is beschrijvend, niet voorschrijvend)
- public relation inspired studies: evalutatie gerelateerd aan fonden en subsidies
- quick turnaround evaluation studies: tussendoor snel iets proberen (tryouts of pilots)
die public relation shit is heel amerikaans en boeit niet en komt niet in de toets sws want (en ik quote) “je kan er net helemaal niks mee”