Hoorcollege 6

macroniveau

kansengelijkheid

• functies onderwijs
• kenmerken v onderwijs(systeem) -> ongelijkheid
• rol van overheid in beleid

problemen -> bordje onderwijs

functies:

• collectieve kennisbasis
• opleiden beroepsbevolking
• burgerschapsvorming
• cultuuroverdracht
• sociale vorming

onderwijs in deze les = alle het onderwijs waar de overheid geld aan uitgeeft

functies volgens de overheid (sociaal cultureel planbureau, op basis van overheid en wetenschap):

• kwalificatie: voorbereiden op arbeidsmarkt
• (externe) differentiatie en selectie: opdelen in stromingen -> snel op juiste niveau brengen; efficientie (economische manier van denken)
• socialisatie / sociale integratie: omgangsnormen, samenwerking, verschillende achtergronden naar één homogene groep

differentiatie is iets anders dan differentiatie in de klas

sociologie (werfhorst en mijs, 2010):

• arbeidsmarkt: aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt (overlapt volledig met kwalificatie uit SCP definitie)

• optimalisatie: zo inrichten dat zo min mogelijk tijd en geld

• gelijke kansen bieden: verkleinen ongelijkheid. achtergrondkenmerken correlatie met kansen onderwijs moet verschillen verkleinen. kijken naar capaciteiten, ipv afkomst etc.

• socialisatie: ook zelfde als SCP

pedagogiek (biesta, 2018): drie doeldomeinen

• kwalificatie

• socialisatie

• subjectificatie: ondekken wie je bent; identiteitsontwikkeling; waar ben je goed in, waar wil je heen? = persoonsvorming

^^valt onder socialisatie

^volgt dit niet gewoon uit kwalificatie? want je kan niet kwalificeren als je niet weet waarvoor?

dus totaal: !! zie slides

optimalisatie (snel differentieren en selecteren -> sneller op ‘juiste’ plek) vs socialisatie (want leerlingen komen in ‘bubbels’ terecht, bemoeilijkt de socialisatiefunctie)

kwalificatie vs socialisatie

kwalificatie -> efficient curriculum met beroepsvaardigheden andere dingen, zoals anti-pest campagnes, ckv, etc. leiden af

kwalificatie & socialisatie vs persoonsvorming

vrije studiekeuze -> is economisch gezien niet handig, omdat juist bepaalde beroepen overschot hebben en anderen tekort; zou praktisch zijn om leerlingen in een bepaalde richting te duwen

optimalisatie vs gelijke kansen

heel efficient (gestandaardiseerd etc.) -> geen gelijke kansen (differentiatie is vroeg en vaak beinvloed door achtergrondkenmerken, switchen van stromingen is moeilijk)

optimalisatie is ook een kenmerken, maar ook een functie (want functie is -> zo snel mogelijk op juiste plek krijgen)

sociale ongelijkheid verminderen door: kwalificatie; meritocratie: beloning op basis van verdiensten. er wordt gekeken naar je capaciteiten. de best opgeleiden ‘verdienen’ op basis van hun waarde de beste positie socialisatie; je komt in aanraking met andere achtergronden, toegang tot andere netwerken etc.

sociale ongelijkheid in stand houden: differentiatie; (te vroeg) opdelen in vmbo-havo-vwo zorgt voor ‘bubbels’; switchen van stroming is moeilijk mechanismen die sommige leerlingen bevoordelen

spreiding in schooladviezen wordt niet volledig verklaard door prestaties en inzet -> ook inkomen en komaf spelen soms (deels) mee

kenmerken onderwijssysteem ongelijkheid:

• externe differentiatie: leerlingen gaan naar aparte stromingen
• standaardisatie: curriculum, examens, middelen (basically begroting micro-managen)

^onafhankelijke variabelen (oorzaken)

indicatoren van ongelijkheid:

• grote spreiding in toetsscores (PISA, TIMMS, PIRLS)
• mate waarin achtergrondkenmerken voorspellend zijn op schoolprestaties (opleidingsniveau/inkomen ouders, etniciteit)

^afhankelijke variabelen (uitkomsten)

conclusies:

• externe differentiatie slecht voor kansengelijkheid
• standaardisatie juist goed
• angst voor trade off: dat lage leerlingen omhoog trekken het gemiddelde niveau naar beneden zou trekken (dus juist de hoge leerlingen omlaag trekt)

gemiddelde resultaten gemiddelde uitgaven dus prima efficient

rol overheid?

• bewaken minimale kwaliteit
  • bevoegdheid en bekwaamheid docenten
  • controlerend en stimulerend
  • kerndoelen, eindtermen, en kwaliteit onderwijs (de “wat”, niet de “hoe”)
• garanderen van toegankelijkheid
  • financiering: stufi, leenstelsel
    • doelmatige bestedingen
  • openbaar onderwijs yay